Πεταει ο Γαϊδαρος – Πεταει

Τα «πειράματα κοινωνικής συμμόρφωσης» του Asch, ήταν μία σειρά μελετών που δημοσιεύτηκαν τη δεκαετία του ’50, επιδεικνύοντας την δύναμη της υποταγής και συμμόρφωσης της συμπεριφοράς στην δυναμική της ομάδας. Στα πειράματα του Asch όπου «μελετάται η ανθρώπινη συμπεριφορά κάτω από συνθήκες κοινωνικής πίεσης», αποδεικνύεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων οδηγούνται μέχρι και του σημείου, να αρνηθούν ακόμη και τις ενδείξεις των ίδιων τους των ματιών, παραδιδόμενοι στην επιρροή της δυναμικής της ομάδας.

Τα πειράματα του Asch έχουν επαναληφθεί πολλές φορές και τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν ξανά και ξανά. Οι δυναμικές που αναπτύσσονται μεταξύ ομάδων είναι από τις πιο ισχυρές δυνάμεις στην ανθρώπινη ψυχολογία.

«Συμμορφωνόμαστε» στην δυναμική της ομάδας. Γινόμαστε πέραν του δέοντος κοινωνικά όντα. Παραμένουμε σε μεγάλο βαθμό σε εγρήγορση σχετικά με το τι πιστεύουν οι άλλοι γύρω μας, θέλουμε να είμαστε αρεστοί, δεν θέλουμε να πηγαίνουμε κόντρα και ενάντια στο κοινωνικό ρεύμα της ομάδας που εντασσόμαστε, κι έτσι «συμμορφωνόμαστε» με τις τάσεις και τα πιστεύω της ομάδας μας, επιδεικνύοντας τελικά «αγελέα» συμπεριφορά.

Ακόμα κι αν δεν πιστεύουμε πραγματικά σε αυτά που οι υπόλοιποι άνθρωποι γύρω μας λένε… εξακολουθούμε να υποτασσόμαστε στο ρεύμα και την δυναμική της ομάδας!

Η «ομάδα» στα πειράματα αυτά, συνήθως είναι συνεργάτες του ερευνητή που διενεργεί το πείραμα, κι έχουν την εντολή να δίνουν συνεννοημένα λάθος απαντήσεις σε μερικές από τις ερωτήσεις, για να παραπλανήσουν έτσι το υποκείμενο εθελοντή, που παίρνει μέρος στο πείραμα.

petaei-o-gaidaros

Το υποκείμενο, μολονότι  μπορεί να ξέρει ότι έχει δίκιο, επιλέγει να συμφωνήσει με την ομάδα για να μην νιώσει άβολα διαφωνόντας, είτε διότι έχει ήδη, διαταρραχθεί η ορθότητα της κρίσης του.

petaei_o_gaidaros...

Η μελέτη των πειραμάτων αυτών έδειξαν ότι το 37% των υποκειμένων εθελοντών συμμορφώνονται με τις τάσεις της ομάδας. Σε παραλλαγή του ίδιου πειράματος, με την παρουσία πλέον κάποιου «βαλτού συνεταίρου» του υποκειμένου, με την εντολή εκείνος να δίνει τις σωστές απαντήσεις σε αντίθεση με την υπόλοιπη ομάδα, ένα 5% των υποκειμένων εξακολουθούν ακόμη και πάλι να ενδίδουν στην «αγελέα» συμπεριφορά της «συμμόρφωσης» προς την δυναμική της ομάδας, σε αντίθεση με το 37% των προηγούμενων δοκιμών.

Τα υποκείμενα κατά κανόνα αρνούνται ότι ο «συνέταιρος» παίζει κάποιο ρόλο στην δική τους ανεξαρτησία της κρίσεως, παρόλο που αναφέρουν ότι νιώθουν ζεστασιά και καλά συναισθήματα απέναντί του.

Η «παραλλαγή με τον συνέταιρο» δείχνει ότι μεγάλο μέρος από την δυναμική της επιρροής της ομάδας, δεν προέρχεται τόσο από τον αριθμό των μελών της, όσο από την  ομοφωνία τους, έναντι της αντίθετης άποψης. Όταν η ομοφωνία των μελών της ομάδας διαρραγεί, τότε η δυναμική επιρροής της ομάδας αυτής μειώνεται σημαντικά σε ισχύ.

VOULI_2__March2012_vorini

Μερικές φορές ακολουθούμε το ρεύμα της ομάδας επειδή αυτά που μας λέγονται μας πείθουν ότι έχουν δίκιο.

  • Αυτό λέγεται «πληροφοριακή συμμόρφωση».

Άλλες φορές πάλι η συμμόρφωσή μας με την ομάδα επέρχεται επειδή φοβόμαστε την τυχόν απόρριψή μας από την ομάδα, λόγω αποκλίνουσας συμπεριφοράς.

  • Αυτό λέγεται «δεοντολογική ή κανονιστική συμμόρφωση».

Αυτό το δεύτερο είδος, της «κανονιστικής συμμόρφωσης», αναδεικνύεται σε μια επίσης παραλλαγή, του πειράματος του Asch. Στην παραλλαγή αυτή, ανακοινώνουν στο υποκείμενο εθελοντή ότι δήθεν επειδή έχει καθυστερήσει, «θα πρέπει τώρα να γράφει τις απαντήσεις του«, σε αντιδιαστολή με την υπόλοιπη ομάδα που δίνει τις απαντήσεις της λεκτικά.

Το υποκείμενο στην παραλλαγή αυτή των «κρυφών απαντήσεων» που καλλείται να δώσει, εκτίθεται στις ίδιες παραπλανητικές πληροφορίες, όπως και πριν όλα τα υπόλοιπα υποκείμενα εθελοντές του πειράματος του Asch, με τη βασική διαφορά ότι λόγω των γραπτών πλέον απαντήσεών του, αποκτά κάποιο είδος «ανοσίας» απέναντι στην φοβία του για τυχόν κριτική του από την ομάδα.

Κι αυτό μειώνει δραματικά την πίεση που νιώθει το υποκείμενο στο να συμμορφωθεί με το ρεύμα της ομάδας! Το ποσοστό της «συμμόρφωσης» στη δυναμική της ομάδας στην περίπτωση αυτή πέφτει κατά 2/3!!!

Ευδαίμων

Advertisements

Ένα σχόλιο στο Πεταει ο Γαϊδαρος – Πεταει

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s